Nieuwskanaal voor: Jong KNCV Oud

Ticketverkoop Avond van de Chemie 2026 geopend

Thu, 16 Jul 2026 10:34:21 +0200

Koop nu je ticket voor het leukste wetenschappelijke uitje!

De ticketverkoop voor de Avond van de Chemie 2026 is geopend! Op donderdag 29 oktober verwelkomen we je in de Stadsschouwburg Groningen voor het leukste wetenschappelijke uitje van het jaar. Een avond waarin wetenschap, innovatie en entertainment samenkomen in een unieke theatershow.

Tijdens deze unieke theatershow nemen Ton Vries en Mirjam de Bruin-Hoegée het publiek mee in de chemie van nu. Daarnaast staat een gevarieerd programma op de planning met muziek, cabaret en de uitreiking van diverse KNCV-prijzen.

De Avond van de Chemie is dé gelegenheid om vakgenoten, studenten, onderzoekers en professionals uit de chemische sector te ontmoeten, inspiratie op te doen en samen de impact van chemie op onze samenleving te vieren.

Je kunt voorafgaand aan het event ook deelnemen aan het Jong KNCV Theaterdiner bij de Pizzabakkers (Poelestraat 48, 9712KC Groningen).

Er is die avond keuze uit:

Pizza Margherita
Pizza Salami
Pizza Spinaci
Pizza Marinara (Vegan)
Pizza van de Maand

De kosten bedragen € 15,00 per persoon en u krijgt het eerste drankje (fris, huisbier, huiswijn) van het huis. Vol = vol!

Daarnaast hebben we ook een speciale Studentendeal!

Een voordelig arrangement vol gezelligheid, inspiratie en nieuwe ontmoetingen! Voor slechts € 66,50 maak je van je bezoek aan Groningen een compleet weekend, inclusief diner, toegang tot de Avond van de Chemie en een overnachting met ontbijt.
Let op: alleen voor JongKNCV leden en beperkte plekken beschikbaar!

Klik hier voor meer informatie en de ticketverkoop.

Chemisch bioloog Hermen Overkleeft ontvangt Spinozapremie

Tue, 30 Jun 2026 13:00:39 +0200

Hermen Overkleeft (KNCV Gouden Medaille Winnaar 2008) ontwikkelt innovatieve methodes om ziekteprocessen te bestuderen. Dit levert niet alleen kennis op over het menselijk lichaam, maar maakt ook de ontwikkeling van nieuwe medicijnen mogelijk. De hoogleraar Bio-organische chemie ontvangt hiervoor de Spinozapremie: de belangrijkste wetenschapsprijs van Nederland.

Overkleeft wordt wereldwijd beschouwd als een van de grondleggers van de chemische biologie. Dit vakgebied ontwerpt moleculen om biologische processen te bestuderen, begrijpen en beïnvloeden. De hoogleraar illustreert dit als volgt: een cel kan je zien als een fabriek met een lopende band waarin verschillende machines samenwerken om bijvoorbeeld eiwitten, vetten en kopieën van DNA te maken. In zo’n fabriek gaat wel eens wat mis. Als een van de machines niet goed werkt, heeft dat gevolgen voor de rest van de lopende band. Er ontstaan onvolledige producten of zelfs giftige stoffen. In het menselijk lichaam kan dat leiden tot ziekte.

‘Wij kunnen heel specifiek kijken wat elk radertje in die fabriek doet’, legt Overkleeft uit. ‘Dat doen we door in het lab moleculen te maken die lijken op moleculen in een cel, bijvoorbeeld suikers. Door daar een lampje aan te koppelen, kunnen we ze volgen en zien welke interacties ze met zo’n machine van de lopende band, een enzym, aangaan. Op die manier proberen wij processen in het lichaam te begrijpen en te beïnvloeden. Het is fundamenteel onderzoek dat zich uiteindelijk naar medicijnen kan vertalen voor onder andere stofwisselingsziektes, bepaalde vormen van kanker en het griepvirus.’

Medicijnontwikkeling

Tientallen jaren onderzoek hebben inmiddels geleid tot drie biotechnologiebedrijven waarvan Overkleeft medeoprichter is. Deze bedrijven richten zich onder andere op potentiële kankertherapieën en een medicijn voor een aantal stofwisselingsziektes. Bij deze laatste aandoeningen kan het lichaam bepaalde suikerderivaten niet goed afbreken. Hierdoor hopen stoffen zich op en dat leidt tot schade in de hersenen en aan het zenuwstelsel. Bij stofwisselingsziektes werkt een deel van de lopende band goed, maar kan een van de machines het tempo niet bijbenen. Daardoor ontstaan een hoop onvolledige producten die zich opstapelen. Er ontstaat als het ware een afvalberg, die te groot is voor het recyclingproces.

Je zou de slecht werkende machine (een enzym) kunnen vervangen door een goed functionerende variant. Maar die eiwitten zijn vaak zo groot dat ze de hersenen niet in kunnen en daardoor niet elke ziekte even goed verhelpen. Daarom bedacht Overkleeft met zijn team iets anders. ‘We zorgen ervoor dat de rest van de fabriek zich aanpast aan de langzamere machine door een molecuul toe te voegen dat het proces afremt. Er worden dan minder producten gemaakt, maar daar kan je prima mee leven. Daarnaast kunnen we ook stappen in het proces blokkeren die leiden tot de vorming van giftige stoffen.’ Deze aanpak wordt inmiddels door het bedrijf Azafaros getest in een vergevorderde fase van klinisch onderzoek waarin patiënten behandeld worden.

Moleculenbibliotheek

De moleculen die Overkleeft en zijn collega’s maken, stellen ze ook beschikbaar voor andere wetenschappers via een soort moleculenbibliotheek. ‘Ik dacht, ik kan wel de data beschikbaar maken, maar dan moeten andere onderzoekers de moleculen nog zelf gaan maken. Dat kost veel tijd. Op deze manier versnellen we onderzoek wereldwijd en het levert regelmatig mooie samenwerkingen op.’

Vrijheid door winnen van prijs

De ontvanger van de Spinozapremie, uitgereikt door NWO, krijgt 1,5 miljoen euro om naar eigen inzicht te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en aanverwante activiteiten. Het geeft Overkleeft veel vrijheid. Hij heeft al een paar ideeën over hoe hij het geld gaat besteden. ‘Ik ben er heel blij mee, het is een supermooie prijs om te krijgen. Ik kan een aantal promovendi aannemen. En ik wil onderzoeken of we moleculen kunnen ontwikkelen die helpen om planten en bomen op een duurzame manier af te breken. De biotechnologie zit daar echt op te wachten, omdat je dan op een duurzamere manier biobrandstof kunt maken. Maar als eerste wil ik graag met collega’s binnen het Leids instituut voor chemisch onderzoek overleggen wat we gaan doen. Ik beschouw de Spinozapremie namelijk echt als een teamprijs.’

^{Bron: Universiteit Leiden}

De menselijke kant van publiceren: jonge onderzoekers in gesprek met editors

Fri, 26 Jun 2026 08:39:11 +0200

Chemistry Europe brengt early-career onderzoekers en editors samen

Twaalf jonge onderzoekers uit heel Europa kwamen onlangs samen met editors van Chemistry Europe-tijdschriften voor een tweedaags evenement dat volledig in het teken stond van wetenschappelijk publiceren en communicatie.

De Chemistry Europe Early Career Researchers Meeting vond plaats op het kantoor van Wiley-VCH in Weinheim (Duitsland). Tijdens deze bijeenkomst gingen de deelnemers in gesprek over actuele trends en uitdagingen binnen het academisch publiceren. Ook deelden zij hun eigen ervaringen en praktische tips. Het programma bestond uit lezingen en interactieve workshops over onder andere society publishing, peer review, wetenschappelijk schrijven, open science, kunstmatige intelligentie en strategieën om onderzoek beter te communiceren en onder de aandacht te brengen. Daarnaast was er volop ruimte om te netwerken tijdens informele momenten en een gezamenlijke sociale avond.

Het doel van de bijeenkomst was om jonge chemici in contact te brengen met editors van de tijdschriften van Chemistry Europe en ChemistryViews, het wetenschapsmagazine van de organisatie.

Ook Ivana Lin, KNCV-lid en deelnemer aan de NextGenChem Summit, was bij de bijeenkomst aanwezig!

Toiletfilter vangt medicijnresten

Wed, 10 Dec 2025 12:00:00 +0100

Via een filter in de wc wil Mattijs Maris van start-up Zereau medicijnen en gerelateerde belangrijke grondstoffen uit het water filteren.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

Inzicht in plastic mix met warmte metingen op grote schaal

Wed, 26 Nov 2025 12:00:00 +0100

Jeroen Glansdorp ontwikkelt een scantechnologie om te bepalen welke soorten er in gemengd afvalplastic zit, zodat je beter kunt recyclen.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.

Bouwsteen FDCA uit suikers voor biobased plastic

Wed, 29 Oct 2025 12:00:00 +0100

Marc Lankveld legt uit hoe start-up Tasseikan een belangrijke bouwsteen maakt voor PEF, het biobased plastic dat PET kan vervangen.

Meer Eye-openers zien? Klik hier.